Brand zonder vlam: zo voorkomt u zelfontbranding en broei in de zomer

Niet elke brand begint met een vonk of open vuur. Sommige branden ontstaan vanzelf, zonder dat er iemand bij in de buurt is. Dat heet zelfontbranding of broei: materiaal dat uit zichzelf zó warm wordt dat het uiteindelijk vlam vat. In de zomer is dat risico extra groot, omdat de buitentemperatuur al hoog is en materialen sneller opwarmen.

Bij Smeding BV in Leek adviseren we particulieren en bedrijven in de regio Groningen en Drenthe over brandbeveiliging en veilig werken. In de praktijk merken we dat juist dit type brandgevaar vaak wordt onderschat. In dit artikel zetten we de drie meest voorkomende oorzaken voor u op een rij en hoe u ze voorkomt.

Oorzaak 1: Oliedoeken en poetslappen

Een doek met olie of een gebruikte poetslap lijkt onschuldig, maar kan een van de gevaarlijkste dingen in uw werkplaats zijn. Doeken met plantaardige oliën of lijnolie (bijvoorbeeld na het oliën van hout) drogen op door oxidatie, en bij die reactie komt warmte vrij. Liggen de doeken op een hoop of in een afgesloten emmer, dan kan die warmte niet weg en loopt de temperatuur op tot het punt waarop de doek vanzelf gaat smeulen, zonder dat er ooit een vlam aan te pas komt.

De juiste manier: Bewaar gebruikte oliedoeken nooit op een hoop. Hang ze los en plat uitgespreid op om te drogen op een onbrandbare ondergrond, of bewaar ze in een afsluitbare metalen container die hier speciaal voor bedoeld is. Gooi ze pas weg als ze volledig droog zijn.

Oorzaak 2: Hooi, gras en compost (broei)

Wie met hooi, gras of compost werkt, kent het verschijnsel misschien: een hooiberg die van binnen warm wordt. Dit heet broei. Vochtig organisch materiaal gaat broeien doordat micro-organismen warmte produceren. Komt die warmte niet weg, dan kan de temperatuur zo hoog oplopen dat de berg vanzelf ontbrandt. Vooral hooi dat te vochtig is opgeslagen, is in de zomer berucht.

De juiste manier: Sla hooi en gras alleen droog op en zorg voor goede ventilatie, zodat warmte en vocht kunnen ontsnappen. Houd de temperatuur van grote partijen in de gaten met een hooibroeisonde. Loopt de temperatuur in de kern hoog op (richting 60 tot 70 °C), waarschuw dan tijdig en haal de partij indien nodig uit elkaar.

Oorzaak 3: Opgeslagen restmateriaal in de zon

Ook hopen restmateriaal kunnen broeien: houtsnippers, zaagsel, compost of vochtig verpakkingsafval dat lang blijft liggen. Staat zo’n hoop in de volle zon of in een slecht geventileerde ruimte, dan helpt de zomerwarmte het proces nog verder op gang. Het verraderlijke is dat het ongemerkt gebeurt, vaak op plekken waar niemand regelmatig komt.

De juiste manier: Bewaar restmateriaal en afval droog, in beperkte hoeveelheden en niet in de volle zon. Voer het regelmatig af in plaats van het lang te laten liggen, en houd ruimte en ventilatie rondom grote hopen, zodat warmte kan ontsnappen.

Extra aandachtspunt: zorg dat u kunt blussen

Zelfontbranding en broei ontstaan vaak ongezien, daarom is snel kunnen ingrijpen belangrijk. Zorg dat er op de juiste plekken goedgekeurde blusmiddelen binnen handbereik zijn en dat uw brandblussers periodiek gekeurd zijn. Een kleine smeulbrand is met het juiste blusmiddel snel onder controle; ontdekt u hem te laat, dan wordt het al snel een grote brand.

Brandveiligheid op orde in Leek en omgeving?

Bij Smeding BV in Leek bent u aan het juiste adres voor advies over brandbeveiliging, blusmiddelen en de onderhoud daarvan, voor zowel particulieren als zakelijke klanten in de regio Groningen, Drenthe en omstreken. Wij denken graag met u mee over veilig werken en opslaan.

Waarmee kunnen wij u helpen? Stel hier uw vragen